Ubezpieczenie

Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków uczniów i studentów

Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków uczniów (studentów) – w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm) – nie ma statusu ubezpieczenia obowiązkowego.

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ww. ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu lub ubezpieczenie mienia, jeżeli ustawa lub ratyfikowana przez Rzeczypospolitą Polską umowa międzynarodowa nakłada obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia.

Ubezpieczenie uczniów (studentów) od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) ma zatem charakter dobrowolny. O przystąpieniu do tej formy ubezpieczenia, a także o wyborze towarzystwa ubezpieczeniowego decydują sami zainteresowani. Odmowa zawarcia umowy ubezpieczenia i płacenia składek z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków nie może rodzić dla uczniów (studentów) jakichkolwiek skutków ze strony szkoły (uczelni).

Umowa ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zwykle jest zawierana z zakładem ubezpieczeń przez ucznia (studenta) – ubezpieczenie indywidualne albo przez szkołę (uczelnię) – ubezpieczenie grupowe. Do zawierania umów przez szkołę lub uczelnię stosuje się przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 z późn. zm.). Przy czym należy zaznaczyć, iż dokonywanie wyboru zakładu ubezpieczeń powinno odbywać się przez szkołę lub uczelnię w porozumieniu z samorządem uczniowskim lub studenckim.

Jednocześnie należy wyjaśnić, iż umowa ubezpieczenia stanowi źródło obowiązków wyłącznie dla stron umowy, to jest zakładu ubezpieczeń i ubezpieczającego (ucznia, studenta w przypadku ubezpieczenia indywidualnego albo szkoły lub uczelni w przypadku ubezpieczenia grupowego). Z punktu widzenia stosunku prawnego umowy do zapłacenia składki może być zobowiązany wyłącznie ubezpieczający.

Nie ma przeszkód prawnych, aby składkę w sensie faktycznym opłacał inny podmiot aniżeli ubezpieczający, np. ubezpieczony albo też aby nawiązano odrębny stosunek prawny pomiędzy ubezpieczającym a ubezpieczonym na mocy którego ubezpieczony zobowiąże się do finansowania składki ubezpieczeniowej należnej zakładowi ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia zawartej przez ubezpieczającego. Nie zmienia to jednak okoliczności, że zakładowi ubezpieczeń przysługuje roszczenie o zapłacenie składki wyłącznie względem ubezpieczającego. Powyższe wynika z przepisów zawartych w art. 808 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami ustawy zdrowotnej studenci podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Istnieje też możliwość ubezpieczenia NNW. Przepisy wskazują również wyraźnie kolejność przejmowania obowiązku zgłoszenia. Jeżeli więc student jest zatrudniony na umowę o pracę, do ubezpieczenia zgłasza go jego pracodawca. Jeżeli student prowadzi własną działalność gospodarczą, obowiązek ten leży po jego stronie. W drugiej kolejności obowiązek zgłoszenia studenta do ubezpieczenia mają rodzice studenta. Tak jest jednak w przypadku tych studentów, którzy jeszcze nie pracują lub nie prowadzą własnej działalności gospodarczej oraz nie mają ukończonych 26 lat. Studenta, który ukończył 26 rok życia lub nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, do ubezpieczenia może zgłosić uczelnia, w której się uczy. Dotyczy to wszystkich typów uczelni i trybów studiowania, czyli także np. uczelni prywatnych czy studiów zaocznych. O to, by uczelnia zgłosiła studenta do ubezpieczenia zdrowotnego, występuje sam zainteresowany. Musi złożyć oświadczenie o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Ponad to studenci chcący ubezpieczyć się w uczelni zobowiązani są to zadeklarowania tej chęci na początku roku akademickiego – chętni do ubezpieczenia tworzą listę, którą następnie wraz ze składką przekazują starostom a ci z kolei osobom odpowiedzialnym za kontakt z firmą ubezpieczeniową. Najczęściej z tytułu ubezpieczenia grupowego przysługują zniżki.
Jeżeli student wyrazi chęć ubezpieczenia zdrowotnego lub NNW w trakcie roku akademickiego, nie jest ubezpieczony przez rodziców, nie ukończył 26 roku życia i pracuje np. na umowę zlecenie ubezpiecza się we własnym zakresie.

Prawo do ubezpieczenia przez uczelnię wygasa po zakończeniu nauki lub w momencie skreślenia z listy uczniów lub studentów.